Ostatni Cichociemny

Mjr Aleksander Tarnawski, ostatni Cichociemny Spadochroniarz Armii Krajowej, obchodzi dzisiaj swoje 100. urodziny. Panu Majorowi życzymy 200 lat !!!

Aleksander Jan Michał Tarnawski ps. Upłaz, Wierch (ur. 8 stycznia 1921 w Słocinie) – polski inżynier chemik, podporucznik broni pancernych Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, cichociemny, major Wojska Polskiego w stanie spoczynku.
Aleksander Tarnawski ukończył Gimnazjum Państwowe w Chorzowie w czerwcu 1938 roku. W październiku 1938 roku rozpoczął studia wyższe na Wydziale Chemii Uniwersytetu Lwowskiego. W ciągu pierwszego roku studiów nie był wzywany na wojskową komisję lekarską, a we wrześniu 1939 roku nie był zmobilizowany. Został zatrzymany przez milicję sowiecką w Drohobyczu, lecz po okazaniu dokumentów studenckich Uniwersytetu Lwowskiego został zwolniony z aresztu. 26 października 1939 roku przekroczył wraz z innymi uchodźcami wojennymi granicę polsko-węgierską. Został skierowany do przejściowego obozu dla uchodźców na Węgrzech.
Po opuszczeniu obozu dla uchodźców na Węgrzech w grudniu 1939 roku przedostał się do Francji, gdzie po zgłoszeniu się do WKU (punkt werbunkowy) został przydzielony do I batalionu 1 pułku piechoty 1 Dywizji Grenadierów. Od kwietnia 1940 roku szkolił się w Szkole Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan (polski obóz wojskowy położony w Bretanii w miejscowości Guer, w departamencie Morbihan, którego komendantem był generał Stanisław Maczek). Po upadku Republiki Francuskiej ewakuował się barką do Wielkiej Brytanii, gdzie przeszedł pod brytyjskie dowództwo i został skierowany do Szkoły Podchorążych Broni Pancernej w Crawford. Wówczas uzyskał stopień kaprala podchorążego z przydziałem do 1 Pułku Pancernego 16 Brygady Pancernej. Od października 1941 roku do 22 maja 1943 roku pełnił służbę wojskową w 1 Pułku Pancernym, a później w 1 Dywizji Pancernej..

W Wielkiej Brytanii zgłosił się do służby w Armii Krajowej. Po konspiracyjnym przeszkoleniu w dywersji i broni pancernej został zaprzysiężony 23 września 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. Po odbyciu stażu w oddziałach brytyjskich został przetransportowany do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 12”, dowodzonej przez kapitana nawigatora Edwarda Bohdanowicza. W operacji „Weller 12” zrzuceni zostali podporucznicy: Stefan Górski ps. Brzeg, Gustaw Heczko ps. Skorpion, Marian Kuczyński ps. Zwrotnica oraz Aleksander Tarnawski ps. Upłaz. Zrzut desantowanych odbył się na placówkę odbiorczą „Kanapa”, położoną koło wsi Baniocha koło Góry Kalwarii pod Warszawą.Po aklimatyzacji w Warszawie przez pewien czas pracował w komórce „Kratka” prowadzącej łączność między więźniami Pawiaka a Armią Krajową. W Świdrze ppor. Aleksander Tarnawski „Upłaz” otrzymał w maju 1944 roku przydział służbowy Armii Krajowej do Okręgu Nowogródek AK, gdzie dotarł – jako członek Organizacji Todta – około 22 czerwca 1944 roku, wraz z Gustawem Heczką, z którym razem byli desantowani.
Po przybyciu do Okręgu Nowogródek około 22 czerwca 1944 roku i zameldowaniu się u komendanta podpułkownika Janusza Prawdzic-Szlaskiego (ps. Prawdzic, Borsuk) został przydzielony do Zgrupowania Zachód Okręgu Nowogródek AK, którego komendantem był kapitan Jan Piwnik „Ponury” do 16 czerwca 1944 roku, a następnie podporucznik Bojomir Tworzyański „Ostoja”[3], który ostatecznie przydzielił go do Obwodu (potem ośrodka dywersyjno-partyzanckiego) Szczuczyn AK (kryptonim „Łąka”), do 3 kompanii dowodzonej przez Jana Wasiewicza „Lwa”[4], VII batalionu 77 pułku piechoty AK, w którego składzie walczyło 5 kompanii (po 3–5 plutonów) w miejscowościach:
1 kompania Szczuczyn „Ugór”. Dowódcy: Stanisław Siuda „Wańka”, ppor. Jan Borysewicz „Bzura”, ppor. Józef Bortnik „Bol-Bor”;
2 kompania Wasiliszki „Pastwisko”. Dowódcy: ppor. Franciszek Stankiewicz „Alint”, ppor. Bojomir Twoyrzański „Ostoja”, ppor. Antoni Kotański „Sawicz”;
3 kompania Wawiórka (Wasiliszki II) „Wygon”. Dowódcy: ppor. Bronisław Filipowicz „Mały”, ppor. Jan Wasiewicz „Lew”;
4 kompania Żołudek „Trawnik”. Dowódcy: por. Mieczysław Szczerski „Szczerbiec”, ppor. Zygmunt Wilkin „Wilk”;
5 kompania Ostryna – Kamionka (rejon szczuczyński) „Moczary”. Dowódca: por. Kazimierz Dogil „Sawko”.

Pełnił służbę w 3 kompanii od 22 czerwca do 19 lipca 1944 roku. W tym czasie objął dowództwo plutonu dyspozycyjnego w tejże kompanii oraz został instruktorem dywersji i sabotażu w I Obwodzie Szczuczyn u ppor. Jana Wasiewicza „Lwa”[5]. W tym czasie organizował i szkolił patrole dywersyjne, prowadził działania dywersyjne na szlakach komunikacyjnych Inspektoratu, produkował materiały wybuchowe i miny. Od lipca 1944 roku dowodził specjalną kompanią szturmową w VII batalionie 77 pułku piechoty AK.
3 kompania VII batalionu 77 pułku piechoty AK nie wzięła udziału w operacji „Ostra Brama” rozpoczętej 7 lipca 1944 roku przez Zgrupowanie Zachód Okręgu Nowogródek AK ze względów administracyjnych: nie zdążyła pod Wilno. Po zajęciu Okręgu Nowogródek AK przez wojska radzieckie, 17 lipca 1944 roku, do pododdziałów docierały informacje o rozbrajaniu żołnierzy Armii Krajowej w rejonie Wilna przez żołnierzy NKWD. Podjęto wówczas decyzję o wycofaniu się pod Warszawę w grupie oficerów z III i VII batalionu pod dowództwem ppłk. Janusza Prawdzica-Szlaskiego. Aleksander Tarnawski przedostał się z Grodna przez Białystok, do Lublina i dalej do Otwocka (w październiku 1944 roku).
W 1945 roku otrzymał pracę w Polskim Radiu w Warszawie. Później pracował jako:
laborant w kopalni węgla kamiennego Walenty Wawel w Rudzie Śląskiej (1945–1947)
młodszy asystent, a później starszy asystent w Katedrze Chemii Fizycznej Politechniki Śląskiej (1948–1961)
adiunkt w Instytucie Metali Nieżelaznych (1961–1963)
starszy inżynier laboratoryjny (od 1964 roku – kierownik w Zakładzie Pigmentów) w Instytucie Przemysłu Tworzyw i Farb w Gliwicach (1963–1990)
starszy specjalista tamże w wymiarze pół etatu (od przejścia na emeryturę w 1990 do końca 1994 roku).
W okresie 1947–1949 studiował na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. Studia te ukończył z tytułem magistra inżyniera chemika.

Mieszka w Gliwicach. 7 września 2014 roku, w wieku 93 lat, wykonał w tandemie spadochronowym kolejny skok spadochronowy z żołnierzami jednostki GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej[6].
Odznaczenia
Krzyż Walecznych – czterokrotnie
Srebrny Krzyż Zasługi
Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Śląskiego
Medal „Pro Patria”

Dodaj komentarz